Wat is gig roeien? Oud-lid Bas Kreuger aan het woord! 

Je hebt roeien en roeien. Glad roeien, sliding seat rowing, coastal rowing, surfboat rowing en fixed seat rowing, vaste bank roeien dus. Glad roeien met rolbankjes kennen we op (O)AV het beste, dat doen we al sinds 1962 en met succes. Maar daarvoor was er een andere vorm van roeien, roeien zoals de roeisport ooit begonnen is. 

Je hebt roeien en roeien. Glad roeien, sliding seat rowing, coastal rowing, surfboat rowing en fixed seat rowing, vaste bank roeien dus. Glad roeien met rolbankjes kennen we op (O)AV het beste, dat doen we al sinds 1962 en met succes. Maar daarvoor was er een andere vorm van roeien, roeien zoals de roeisport ooit begonnen is. 

Met roeiboten werd post, lichte vracht en personen vervoerd en liefst zo snel mogelijk. Eén daarvan was het brengen van loodsen naar schepen die voor een haven lagen te wachten om veilig naar binnen te kunnen varen. Een loods die stroming, ondiepten en de locaties van wrakken wist, was daarbij onontbeerlijk. En loodsen waren vrije ondernemers, dus de persoon die als eerste sbij een schip was, kreeg de klus om het naar binnen te loodsen. Zo ontstond er een race wie het snelste bij een schip kon zijn en ontwikkelde zich een type roeiboot die en snel en zeewaardig was, de Cornish pilot gig. 

Naast de race naar een schip wie als eerste de loods mocht leveren, gingen de crews van deze boten ook voor hun lol wedstrijden met elkaar varen. Tenslotte werden de gigs ook gebruikt voor smokkeltochten. Bij windstilte kon geen douaneschip een gig op volle snelheid bijhouden.


Maar wat is de relatie met ons gebruikelijke roeien?

De gigs zijn immers zware, zeewaardige boten. In 1829 werd de eerste Oxford – Camebridge Boat Race op de Theems verroeid. De boten die daarbij werden gebruikt waren speciaal voor die race gebouwd en wel door een Cornish botenbouwer die normaal pilot gigs bouwde. De gelijkenis tussen pilot gigs en de eerste achten is dan ook opmerkelijk. Eigenlijk is het enige verschil dat een gig zes roeiers kent en die eerste boten van de Boat Race acht roeiers. Die eerste acht bestaat nog, in het Henley River & Rowing Museum. De haal in de pilot gig is vrijwel gelijk aan die in een gladde boot met rolbankjes: (korte) beentrap, inzet rug en dan armen erbij. Het is geen sloeproeihaal met de enorme rugzwaai. 

In 2004, bij het 150 jarig jubileum van de Boat Race, zijn twee replica’s van die eerste achten gebouwd en door de roeiers van Oxford en Camebridge geroeid. Een paar kleine aanpassingen maakten dat de veel zwaardere en langere roeiers van de 21e eeuw ermee uit de voeten konden. Ook werden ‘normale’ dollen geplaatst zodat kunststof riemen gebruikt konden worden in plaats van de houten riemen in de pilot gig. Het leverde mooie plaatjes op.


Gig rowing in Nederland en Europa. 

Gig rowing is behoorlijk populair in de UK, er zijn daar zo’n 85 clubs, en wereldwijd over de 100. In Nederland zijn er slechts 10 verenigingen. Er zijn hier circa tien wedstrijden per jaar, zes daarvan klasserend voor het NK. De wedstrijden bestaan vrijwel allemaal uit een lange race (tussen de 6 en 8 km) en een korte van 750m tot 1500m. Afsluiting is de zware wedstrijd Muiden – Pampus – Muiden met zaterdag tweemaal 7,5 km in een rondje om Pampus en zondag nogmaals die afstand. Het hoogtepunt voor elk gig-team is het WK, dat in april op de Scilly Isles wordt verroeid met ruim honderd boten. 

Niet ver van Asopos heeft de WSV de Kaag in de haven van Warmond haar thuisbasis voor de gigs (en sloepen, de zg. whalers). De vloot bestaat uit twee houten gigs en twee kunststof boten. Een van de teams bestaat uit pure gig-roeiers en oud wedstrijdroeiers van oa Nautilus, Aegir/Njord en twee van Asopos.  

Op zondag 25 september willen wij OAV-leden kennis laten maken met deze vorm van roeien en zullen dan ook met een van onze gigs op Asopos aanwezig zijn om daarin een rondje Dwarswetering te kunnen doen. Hopelijk maken we hiermee andere oud-roeiers enthousiast en wie weet liggen we dan volgend jaar met een volledig OAV team aan de start van het WK gig rowing in de Scilly Isles.